Waarom software onderhoud geen luxe is
Je applicatie draait, dus waarom zou je geld uitgeven aan onderhoud? Omdat software die je negeert langzaam verandert van een asset in een liability.
De applicatie is opgeleverd, hij draait, de gebruikers zijn tevreden. Tijd om door te gaan met andere dingen, toch? Het budget voor onderhoud schuift door naar volgend jaar. En het jaar daarna ook.
Tot er iets misgaat.
Software slijt niet, maar veroudert wel
Een fysieke machine slijt. Onderdelen moeten vervangen worden. Bij software lijkt dat niet zo. De code verandert niet vanzelf. Toch veroudert software wel degelijk.
De wereld om de software heen verandert namelijk wel. PHP krijgt nieuwe versies. Laravel brengt updates uit. Browsers veranderen hoe ze dingen renderen. De server waarop je draait krijgt een nieuw besturingssysteem.
Software die stil staat, wordt langzaam incompatibel met zijn omgeving.
Security is geen eenmalige checkbox
Elke maand worden er kwetsbaarheden ontdekt in frameworks, libraries en programmeertalen. De makers brengen patches uit. Als jij die patches niet installeert, blijf je kwetsbaar.
Het is geen theoretisch risico. Geautomatiseerde scanners zoeken het internet af naar bekende kwetsbaarheden. Als jouw applicatie er een heeft, wordt hij gevonden. Niet door een gerichte aanval op jou, maar door een bot die alles en iedereen scant.
Kleine problemen worden grote problemen
Een waarschuwing in de logs. Een pagina die soms traag laadt. Een formulier dat af en toe niet werkt. Kleine dingen die je negeert omdat ze niet urgent lijken.
Maar kleine problemen stapelen op. Die trage query wordt trager als de database groeit. Die warning wordt een error als je PHP upgradet. Het formulier dat soms niet werkt, werkt straks helemaal niet meer.
Onderhoud betekent deze dingen aanpakken voordat ze escaleren.
Wat valt onder onderhoud?
Security updates. Patches installeren voor Laravel, PHP en alle packages die je gebruikt.
Monitoring. In de gaten houden of de applicatie gezond is. Foutmeldingen opmerken voordat gebruikers erover klagen.
Backups controleren. Een backup maken is niet genoeg. Je moet ook checken of je hem kunt terugzetten.
Performance in de gaten houden. Wordt de boel trager? Waar zit het knelpunt?
Kleine verbeteringen. Bugs fixen, irritaties wegnemen, de ervaring stapje voor stapje verbeteren.
Hoeveel kost onderhoud?
Een vuistregel is vijftien tot twintig procent van de oorspronkelijke bouwkosten per jaar. Voor een applicatie van vijftigduizend euro is dat zeven tot tien duizend euro per jaar.
Dat klinkt als veel geld voor iets dat toch al werkt. Maar vergelijk het met de alternatieven. Een security incident dat je klanten raakt. Een applicatie die op een dag niet meer start. Een upgrade die drie keer zo duur wordt omdat je jaren achterloopt.
Onderhoud is een verzekering. Je hoopt dat je hem niet nodig hebt, maar je bent blij dat je hem hebt als het misgaat.
Hoe regel je onderhoud?
De makkelijkste optie is een onderhoudscontract met de partij die de software gebouwd heeft. Zij kennen de code en kunnen snel schakelen.
Als dat niet mogelijk is, zoek dan een partij met ervaring in het overnemen van bestaande applicaties. Laat ze eerst een audit doen zodat ze weten waar ze mee te maken hebben.
Spreek af wat er in het onderhoud zit. Hoeveel uur per maand? Wat valt eronder en wat niet? Hoe snel wordt er gereageerd bij problemen?
Tot slot
Onderhoud voelt als een kostenpost voor iets dat al af is. Maar software is nooit af. Het is een levend systeem dat aandacht nodig heeft om gezond te blijven.
De vraag is niet of je onderhoud nodig hebt. De vraag is of je het proactief regelt of wacht tot het reactief moet.